Wakacje 2026

 

1905 Bielsko ulica Główna

 

Rozmowa o Teatrze Lato z Radiem

 

W Bielsku-Białej na uwagę zasługuje m.in. Teatr Polski. - Nie wybudował go cesarz, minister, czy książę, a wyłącznie mieszkańcy Bielska oraz Lipnika. Sto trzydzieści pięć lat temu zrobili zrzutkę i sami wznieśli sobie piękny teatr - tłumaczy przewodnik Jacek Kachel. Dodaje, że właśnie tu żyło wielu multimilionerów, a samo Bielsko było najbogatszym miastem CK Austrii o historycznym przydomku "miasta stu przemysłów". - Do projektowania teatru zaproszono Wiedeńczyka, Emila von Förstera. Kurtynę i wyposażenie ściągnięto z legendarnego wiedeńskiego Burgtheater - przypomina.

Aktorką tego teatru była Klara Resiotti. Wywołała ona niemały skandal, gdy założyła męskie spodnie. - Tak "nieobyczajnie" ubrana wybrała się na "wielką wyprawę". Przeszła od siedziby teatru do Placu Chrobrego. To ok. 250 metrów. Był to pewnego rodzaju happening. Kiedy szła przez miasto, podbiegło do niej ok. 200 mężczyzn i organoleptycznie sprawdzali jak te spodnie na niej leżą. Co więcej, część z nich postanowiła zabrać na pamiątkę kawałek owej relikwii. Przerażona kobieta uciekła więc do pobliskiej kawiarni - zdradza Kachel. 

W pewnym momencie pojawiła się policja miejska i Klarę zabrano do domu, by tam się przebrała.

https://www.latozradiem.pl/post/3700295,Teatr-w-stylu-wiedenskim-Reksio-i-Muzeum-Fiata-126p-Z-czego-slynie-Bielsko-Biala

Lato z radiem

 

Panienki od Bielska

 Przypowieści o miłosiernym Samarytaninie czy o wdowim groszu były inspiracją dla mieszkanek Komorowic, które w czasie II wojny światowej niosły pomoc więźniom Auschwitz.

 28 maja w domu parafialnym w Komorowicach prof. Andrzej Linert prezentował swoją książkę pt. Z pomocą więźniom KL Auschwitz. Z Komorowic pod Bielskiem do Brzeszcz‑Boru. Jedną z bohaterek książki jest mama profesora Matylda Linert z d. Pikoń.

 Spotkanie z prof. Linertem prowadził Janusz Legoń; opowieści autora o odwadze, solidarności i niezwykłym fragmencie lokalnej historii słuchało wielu mieszkańców Komorowic i nie tylko.

 Helena Kraus, Matylda Linert, Jadwiga Błotko z d. Kołodziejczyk, Aniela Puczka, Maria Kamińska i jej córka Władysława w czasie niemieckiej okupacji z narażeniem życia dostarczały żywność, ubrania, lekarstwa i korespondencję więźniom KL Auschwitz. Więźniowie, którzy nie znali ich nazwisk, nazywali je Panienkami od Bielska. Jak szacuje historyk, osób, którym pomagały, było ok 100, wśród nich był Józef Cyrankiewicz.

 

Do tej pory szerzej znana była postawa Matyldy Linert z d. Pikoń, której imieniem nazwano jedną z ulic w Komorowicach. Teraz, dzięki pracy prof. Linerta, przypomniane zostały pozostałe kobiety z Komorowic, które pomagały więźniom KL Auschwitz.

 Pomimo ryzyka surowych kar wielu mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej angażowało się w konspiracyjną działalność pomocową dla więźniów niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. Przybierała ona zarówno formę indywidualną, jak i koncentrowała się w lokalnych grupach konspiracyjnych. (…) Historycy z Muzeum Auschwitz‑Birkenau ustalili około 1,2 tys. nazwisk zaangażowanych osób. - pisze we wstępie prof. Andrzej Linert. - Przykładem takiej bezinteresownej pomocy uwięzionym była działalność kilkoosobowej grupy młodych kobiet z Komorowic.

Komorowice były wówczas podbielską wsią, od Oświęcimia dzieliło je nieco ponad 30 kilometrów. Młode Komorowiczanki przez lata zajmowały się organizacją pomocy i kontaktami z uwięzionymi, dostarczając w wyznaczone miejsce żywność, ubrania, korespondencję i lekarstwa. Działały w imię solidarności i głębokich wartości etycznych.

- Niezgoda na przemoc i warunki życia więźniów, ogrom niemieckich zbrodni budziły bunt. Jego wyrazem była organizacja zbiórki żywności, lekarstw i odzieży, a także pośrednictwo w dostarczaniu zakazanej korespondencji uwięzionych. Impulsem do podjęcia w 1941 roku tej działalności był dla jednych pobyt w KL Auschwitz najbliższych członków rodziny lub znajomych, inne motywował odruch serca, potrzeba udzielenia wsparcia ludziom w potrzebie, wyrażenia niezgody na niesprawiedliwość - opowiadał prof. Linert.

 Podkreślał, że angażujące się w pomoc kobiety nie uważały, że czynią coś nadzwyczajnego – sądziły, że robią tylko to, co powinno się czynić w takich okolicznościach, czyli spragnionego napoić, a głodnego nakarmić. Warto pamiętać o tym i dzisiaj, czerpiąc wzór z ich postawy.

 

W publikacji autor zamieścił biogramy członkiń komorowickiej grupy wzbogacone zdjęciami, dokumentami i wspomnieniami. Książka, choć jest rzetelnym dokumentem historycznym opatrzonym całym aparatem naukowym, przypisami i wyjaśnieniami, została napisana tak, że czyta się ją jak najlepszą powieść. To zasługa języka, jakim posługuje się profesor Linert.

 fot. Ariel Brończyk

Bielsko 1939, Aleje Sułkowskiego

 

Dzięki za Waszą obecność i rozmowy

 

Polecam!

 

Siedem tajemnic Bielska Białej

 

Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka -  ul. Komorowicka 48,

 o 16.30 i 18.00 zwiedzanie z przewodnikami Pałacyku Emanuela Rosta, wystawa książek z lat 1780-1939, wystawy 

16.30-19.00 - kolekcjonerskich płyt winylowych, pokaz starych ksiąg inwentarzowych, Zabytki w obrazie i słowie, 

o 19.30 wykład Jacka Kachla Siedem tajemnic Bielska-Białej, zapisy na zwiedzanie z przewodnikiem i wykład tel. 338124577 wew. 14 lub 26.

Noc Muzeów 2026 w Befaszczot – inauguracja obchodów 150-lecia fabryki

 

Już 23 maja w Bielsku-Białej odbędzie się wyjątkowa edycja Nocy Muzeów. Wśród miejsc otwartych dla zwiedzających znajdzie się także nasza fabryka Befaszczot, jedno z najstarszych działających przedsiębiorstw w regionie.

Tegoroczne wydarzenie ma dla nas szczególne znaczenie. Noc Muzeów 2026 inauguruje jubileuszowy rok 150-lecia naszej fabryki, działającej nieprzerwanie od 1876 roku. To wyjątkowy moment, który rozpoczyna obchody półtora wieku historii, pracy i rzemiosła, na stałe wpisanych w dziedzictwo Bielska-Białej oraz lokalnego przemysłu.

Zajrzyj za mury 150-letniej fabryki

Zapraszamy do wyjątkowego miejsca na mapie Bielska-Białej – fabryki szczotek i pędzli, która od pokoleń stanowi ważną część lokalnej tożsamości. Z tej szczególnej okazji otwieramy bramy zakładu, na co dzień niedostępnego dla odwiedzających.

Zrewitalizowane budynki oraz klimatyczny dziedziniec tworzą niepowtarzalną przestrzeń, w której historia spotyka się ze współczesnością. To rzadka okazja, by zobaczyć, jak wygląda praca w miejscu, gdzie tradycja jest nadal żywa.

Co czeka na odwiedzających?

Podczas zwiedzania uczestnicy będą mogli:

poznać 150-letnią historię fabryki – od jej założenia w 1876 roku po czasy współczesne,

zobaczyć archiwalne fotografie, katalogi z lat 30., pamiątki i materiały historyczne,

zajrzeć do przestrzeni produkcyjnych i sprawdzić, jak dziś powstają szczotki i pędzle,

zobaczyć tradycyjne, ręczne metody produkcji, przekazywane z pokolenia na pokolenie,

odkryć, jak rzemiosło łączy się z nowoczesną technologią,

poczuć atmosferę miejsca, które od 150 lat pozostaje ważnym punktem na przemysłowej mapie regionu.

150 lat historii i nowoczesności

Tegoroczna Noc Muzeów to wyjątkowa, jubileuszowa odsłona wydarzenia. To właśnie tutaj można zobaczyć, jak przez 150 lat historia i nowoczesność współistnieją w jednym miejscu – w działającej fabryce, która nie jest muzeum, lecz żywą częścią współczesności.

Gość specjalny wydarzenia

Gościem specjalnym w godzinach 15:00 – 19:00 będzie Jacek Kachel – historyk, dziennikarz i autor licznych publikacji o historii Bielska-Białej, Śląska i Galicji, w tym powieści „Witkacego granice”. Jego obecność wzbogaci wydarzenie o kontekst historyczny i lokalne ciekawostki.

Szczegóły organizacyjne

Kiedy?

23 maja 2026

Gdzie?

BEFASZCZOT Sp. z o.o., ul. Ignacego Jana Paderewskiego 7, Bielsko-Biała

Godziny zwiedzania (wejścia grupowe):

15:00, 16:00, 17:00, 18:00, 19:00, 20:00

Forma zwiedzania:

Zwiedzanie odbywa się z przewodnikiem, w zorganizowanych grupach.

1938

 

Browar z muralem

Nowość na Starówce. Na budynku Miejskiego Browaru pojawił się mural. Dołączył do 40 innych, które można podziwiać podczas spaceru Szlakiem Bielskich Murali.

Mural to forma sztuki ulicznej, która przekształca miejskie przestrzenie w otwarte galerie sztuki. Dzieła artystów zmieniają zwykłe ściany w kolorowe płótna, często z ważnym przesłaniem. Wiele z nich nawiązuje do lokalnej tożsamości. kultury, historii i legend, tworząc unikalny klimat. 

Teraz do 40 murali w Bielsku-Białej dołączył kolejny, który przyozdobił ściany restauracji Browar Miejski. Autorem projektu jest znany bielski artysta i twórca murali także na terenie Niemiec - Azat Kuzhin, który wykonał go wraz ze swoim synem Tagirem. 

- Koncepcja zrodziła się już w 2024 roku, kiedy podczas spotkania z Azatem (naszym wiernym klientem) w Browarze zastanawialiśmy się nad możliwą formą muralu. Budynek Browaru Miejskiego wpisany jest do rejestru zabytków i to stawia wyższe wymagania co do treści i formy wykonania. Mural nie może zdominować elewacji, musi się wpisywać kolorystycznie w tło, a przede wszystkim musi się wpisywać w kontekst obiektu - mówi pomysłodawca muralu i właściciel Browaru Miejskiego w Bielsku-Białej Jan Wiencek. 

Dlatego nowy mural składa się ze scenek odzwierciedlających obecną funkcję budynku. Jedna przedstawia piwowara mierzącego cukromierzem zawartość cukru w brzeczce piwnej, druga - kelnerkę niosącą wazę zupy, a trzecia - kelnera obsługującego klienta.

Są też wątki nawiązujące do historii miasta i rodzaju klientów. Jest żołnierz CK biesiadujący z góralem, pastor dyskutujący ze starozakonnym, oficer Polski międzywojennej rozmawiający przy herbacie z damą.

Autor wzbogacił mural nutą humoru, co szybko dostrzeże każdy oglądający. 

- Wierzę, że mural ożywi i uatrakcyjni wjazd na Starówkę od strony budynku sądu – mówi Jan Wiencek. 

Przewodnik po miejskich muralach

Miłośnikom tej formy sztuki proponujemy wycieczkę szlakiem bielsko-bialskich murali, który tworzy obecnie blisko 40 monumentalnych realizacji w przestrzeni publicznej. Ich autorami są zarówno artystki i artyści o międzynarodowej renomie, jak i uznani twórcy związani z Bielskiem-Białą i regionem. Niedawno powstała już trzecia edycja przewodnika, przygotowana przez Galerię Bielską BWA. Wybierając się na wycieczkę, warto się w nią zaopatrzyć. 

Więcej o przewodniku: https://galeriabielska.pl/murale-w-bielsku-bialej-nowa-edycja-przewodnika/ 

W Galerii Bielskiej BWA do września trwa Akademia Street Artu – to artystyczno-edukacyjny projekt galerii realizowany jako część programu Polskiej Stolicy Kultury 2026. Akademię prowadzi Justyna Weronika Łabądź, historyczka sztuki i kuratorka, znakomita badaczka i popularyzatorka sztuki ulicznej. Szczegółowy program: https://galeriabielska.pl/akademia-street-artu-wyklady/.

Murale w centrum miasta:

1. TO TŁUM / Grupa Twożywo / ul. 3 Maja 11

2. CZUŁOŚĆ DRZEW / Małgorzata Rozenau / ul. 3 Maja 11, fasada Galerii Bielskiej BWA, od ul. Sienkiewicza

3. OKNA / Karolina Zdunek / ul. 3 Maja 11, plac przy Galerii Bielskiej BWA

4. ŚWIĘTO DRZEWA / Ewa Ciepielewska / ul. Mickiewicza 9

5. BEZT Blue Monday / Mateusz Gapski / ul. Adama Mickiewicza 3

6. MIEJSCE EMPATII / Alicja Jakimów / ul. Henryka Sienkiewicza 9

7. BIELSKO-BIAŁA TO PLAC ZABAW / Piotr Graff / ul. Henryka Sienkiewicza 9

8. BAJKOWY MURAL z postaciami z bajek Studia Filmów Rysunkowych / Yevheniia Rudiuk, Turbos / ul. Cieszyńska 14

9. WIELKI BŁĘKIT / Joanna Stańko / ul. gen. Władysława Sikorskiego 10

10. KOCIA KOŁYSKA / Paulina Kwietniewska / ul. Przekop 11

11. MURAL UPAMIĘTNIAJĄCY BIELSKIE TRAMWAJE / Jacek Grabowski, Piotr Wisła / Plac Żwirki i Wigury 8

12. M-CITY 744 / Mariusz Waras / Plac Żwirki i Wigury 6

13. GĘŚLE / Maciej Kamer Szymonowicz / ul. 1 Maja 8

14. MIASTO NATURA / Alicja Jakimów / ul. Wzgórze 18, widok od Bohaterów Warszawy

15. URZECZENIE / Otecki / Plac Ratuszowy 7

16. SOWA / Turbos / ul. Stefanii Sempołowskiej 1

17. WIERZBY / Mona Tusz / ul. 1 Maja 45

18. DWOISTNOŚĆ / Projekt ETNOGRAFF / ul. 11 Listopada 74

19. ZIELONE PŁUCA / Dawid Celek / ul. Ignacego Paderewskiego 7

20. BB GREETS THE WORLD / BB POZDRAWIA ŚWIAT / Timothy Fisher, Sean Hamilton, Megan Jones / ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 15

21. MURAL IRENY SENDLEROWEJ / Małgorzata Rozenau, Dariusz Paczkowski / ul. ks. Stanisława Stojałowskiego 19

22. SCALENIE / Swanski / Dom Handlowy Wokulski od strony ul. 11 Listopada

23. MOZAIKA BB NASZ ŚWIAT WARTOŚCI / Praca wspólna pod nadzorem Pracowni Stalowe Anioły / ul. Juliusza Słowackiego 17, mur za Domem Kultury im. Wiktorii Kubisz

24. MATKA ZIEMIA / Dawid Celek / Hala namiotowa przy parku im. Juliusza Słowackiego

25. HOŁD DLA MIASTA / Joanna Kałdan / ul. 3 Maja 17, dziedziniec kamienicy

26. NOC ŚWIĘTOJAŃSKA / Natalia Rak / ul. Cieszyńska 36

27. KU CZCI TADEUSZA KOŚCIUSZKI / Szkoła Kadetów LO im. Tadeusza Kościuszki, ul. Legionów 30

 

Murale poza centrum miasta: 

28. BACK TO THE ROOTS / Olliemoonsta / ul. Piastów Śląskich 10

29. 120-LECIE SPÓŁDZIELCZOŚCI / Michał Kliś, Maciej Kamer Szymonowicz / ul. Piastowska 80

30. ROZMARZENIE / Maciej Kamer Szymonowicz, Turbos / ul. Podchorążych 13, os. Wojska Polskiego

31. BUKOSTRADA / Turbos / ul. Polna i Skowronków, na podporach wiaduktu w Lipniku

32. NESPOON / ul. Jana III Sobieskiego 54

33. BOROWY / Marcin Malik Malicki / ul. Cieszyńska 59

34. TUI / Turbos / ul. Grażyny 15

35. DANDELION / DMUCHAWIEC / Labuenaylamala / ul. Piotra Czajkowskiego 3

36. IN MEMORY OF JEAN MICHEL BASQUIAT / Turbos / ul. Młyńska 26

37. KOZICA / Ilona Krieser / ul. Morskie Oko 23, os. Karpackie

38. SZTUKA DLA LEPSZEGO ŻYCIA / Izabela Ołdak / Ściana oporowa przy ul. Partyzantów

39. WIELKA GRA / Piotr Graff / ul. Szeroka, Uniwersytet Bielsko-Bialski, Budynek L 

40. Z KORCZAKIEM ZA RĘKĘ / Alicja Jakimów / Szkoła Podstawowa nr 29, ul. Czereśniowa 20

3 maja i 75 lat razem w BCK, foto. Lucek Cykarski

 Bardzo dziękują za Państw obecność i miłe słowa po koncercie 

3 maja zapraszam

 

Bielsko 1935

 

1933 Bielsko

 

Teatralna Fabryka Sensacji

 Bardzo serdecznie dziękują za Państwa obecność