75 lat razem Bielska i Białej cz. 3

Po długich przygotowaniach nadszedł w końcu pamiętny 20 stycznia 1951 roku, kiedy to w budynku w Strzelnicy (dzisiejsze BCK - JK) odbyła się wspólna, uroczysta sesja, będąca przysłowiową kropką na i zjednoczenia Bielska i Białej. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Bielsku zarządziło w związku z uroczystością obowiązkowe udekorowanie wszystkich domów obowiązujące do 22 stycznia. Po sesji zaplanowano złożenie kwiatów pod pomnikiem bohaterów radzieckich poległych w walce o oswobodzenie obu miast. 

W prezydium sesji w Strzelnicy zasiedli dr Tadeusz Karolini i Jan Grajcarek. Pracownicy i radni obu miast stanowili grupę 120 osób, dołączyły do nich delegacje rad zakładowych, przedsiębiorstw oraz delegacje szkolne i sportowe w liczbie 380 osób. 

Po hymnie państwowym sesję rozpoczął Bolesław Jaszczuk, przewodniczący Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach. 

W pierwszych słowach swojego przemówienia zwrócił uwagę na ważność tego dnia jako chwili historycznej i przełomowej w dziejach tych dwóch miast połączonych w jedno miasto Bielsko-Biała. Od chwili tej winien zaniknąć antagonizm między ludnością jednego miasta, a drugiego, co ujemnie oddziaływało na całokształt gospodarki. (...) Obywatel Przewodniczący W.R.N wspomniał nadto jak długo walczyła ludność obu miast o złączenie się, jak długo trwały pertraktacje i spory w tym przedmiocie, a tylko śmiało rzec można przez rząd sanacyjny, przez jednostki kapitalistyczne, którym zależało na tem, aby wyniki z pracy robotników, dochody i bogactwo zostawały w ich rękach. (...) Na połączeniu tym zyska przede wszystkim klasa robotnicza ponieważ teraz będzie łatwiej rozwiązywać zagadnienie kulturalne, oświatowe, mieszkaniowe. 

Słowa te spotkały się z głośnymi oklaskami. 

Trybuna Robotnicza zamieściła duży artykuł na ten temat pt. Nowe 60-tysięczne miasto przemysłowe Bielsko-Biała uroczyście włączone do woj. Katowickiego. W relacji czytamy: 

Dzień 20 stycznia 1951 roku, w którym nastąpiło uroczyste połączenie Bielska i Białej Krakowskiej, przeszedł w wyjątkowo uroczystym nastroju. Przyczyniła się do tego obecność przedstawicieli Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z Katowic w osobach przewodniczącego Prezydium tow. Jaszczuka i zastępcy płk. Ziętka. 

Przedstawiciele Prezydium katowickiej Woj. RN wzięli udział w otwarciu mostu na Białce, który symbolicznie połączył Bielsko i Białą, a w przyszłości będzie służył jako punkt węzłowy ruchu tramwajowego. Tędy bowiem zostanie przeprowadzona na drugą stronę Białki pierwsza linia tramwajowa MZK na terenie zaniedbanej pod tym względem komunikacyjnym dawnej Białej Kr. 

Przewodniczący Prezydium Woj. RN tow. Jaszczuk otworzył popołudniową nadzwyczajną sesję członków Miejskich Rad Narodowych Bielska i Białej Kr., w czasie której dokonano wyborów nowych władz miejskich połączonych miast. Na sesji tej ustalono urzędowe brzmienie nowego 60-tysięcznego miasta województwa katowickiego, które odtąd nazywać się będzie Bielsko-Biała. Bielsko-Biała tworzyć będzie odrębny powiat miejski. 

Nowo wybrana Miejska Rada Narodowa Bielska-Białej reprezentuje szeroki wachlarz polityczny i społeczny grupując aktywistów partyjnych, związkowych i społecznych obu połączonych miast. W MRN zasiada z ramienia PZPR 10 radnych, SD –4, ZSL – 3, PRZZ –19, ZMP –4, LK – 2, a następnie po jednym przedstawicielu z takich masowych organizacji jak Związek Bojowników o Wolność i Demokrację, Liga Lotnicza, Tow. Przyjaciół Dzieci, Tow. Przyjaźni Pol-Radzieckiej, Liga Morska i Z SCH. Ogółem zasiada w MRN 48 radnych. 

Komentatorzy życia w stalinowskiej Polsce podkreślają, że ówczesna demokracja nie miała jednak nic wspólnego z wolą ludu. Normalnie w takich okolicznościach zostałyby rozpisane wybory do władz nowego miasta, jednak ówczesne elity postanowiły nie zostawiać tej jakże ważnej kwestii ludowi, lecz podzielić się władzą. I tak na dobrą sprawę o kształcie nowej wspólnej Miejskiej Rady Narodowej zadecydowała narada partii politycznych i organizacji masowych, która odbyła się 10 stycznia. Tam ustalono, że nowych radnych będzie 48. 

Z ramienia PZPR weszli do MRN Franciszek Niedziółka, Ludwik Czaderna, Stanisław Kruczek, Władysław Skrzela, Stanisław Klimczak, Rudolf, Pławecki, Anastazja Handzlik, Jan Bajerski, Władysław Gąsior;

ze Stronnictwa Demokratycznego: Jan Serafin, Kazimierz Kopczyński, Maria Perlik, Józef Szpyra;

Stronnictwo Ludowe reprezentowali Marian Gołębiowski, Andrzej Sidzina, Tomasz Zawada; 

Powiatową Radę Związków Zawodowych: Jerzy Niemiec, Władysław Maślanka, Władysław Kierpiec, Maria Cykman, Antoni Łącki, Anna Kaps, Stanisława Konior, Michał Adamus, Julian Worek, Anna Łazarowicz, Piotr Niedzielski, Józef Pietraszko, Stanisław Szal, Andrzej Szubert, Franciszka Kwaśna, Stefania Staszowska, Jan Walczak, Jan Kozak, Jan Jurasz;

Ligę Kobiet: Rozalia Porębska, Anna Kuczewska;

z ramienia ZMP do MRN weszli: Władysław Gradek, Ferdynad Martynowicz, Edmund Nowak, Stanisław Pietraszko; 

Związek Bojowników o Wolność i Demokracje reprezentował Leon Lifsches, Ligę Lotniczą Włodzimierz Humen, Towarzystwo Przyjaciół Dzieci Jan Warzecha, Towarzystwo Przyjaźni Polsko Radzieckiej Józef Płonka, Ligę Morską Jan Zając, Związek Samopomocy Chłopskiej Władysław Drożdż. 

Trybuna Robotnicza pisała: 

Po złożeniu ślubowania na ręce przewodniczącego Woj. R.N. dokonali wyboru Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Bielska-Białej. Wynik wyborów, ogłoszony przez przewodniczącego komisji skrutacyjnej, tow. Klimczaka, przyniósł w rezultacie poważny sukces polityczny przyłączonej do Bielska Białej Kr. ponieważ jej przedstawiciele zyskali w Prezydium nowej MRN trzy miejsca. Przewodniczącym MRN Bielska-Białej został wybrany tow. Franciszek Niedziółka, zastępcą przewodniczącego tow. Władysław Gąsior, sekretarzem tow. Ludwik Czaderna, a członkami Prezydium MRN: ob. dr Tadeusz Karolini i Jan Grajcarek. 

Po wyborze nowy przewodniczący Franciszek Niedziółka wyraził nadzieję, że społeczeństwo naszego nowego miasta w zrozumieniu potrzeb Rządu Ludowego i klasy robotniczej jeszcze większy wzmoże wysiłek nad realizacją planu 6-letniego, planu budowy socjalizmu i pokoju na świecie. 

W ślad za tymi słowy zostały złożone zobowiązania, które zapisano w protokole. 

Społeczeństwo byłego miasta Białej z wielkim uznaniem wita ten nowy dorobek socjalistycznej, pokojowej polityki naszego Rządu. Ufajmy, że oba te miasta, których struktura gospodarcza z natury swej jest jednolita, złączone w jeden organizm realizować będą jeszcze lepiej niż dotychczas szczytne zadania Planu 6-letniego, idąc wspólnie ramię przy ramieniu pod kierownictwem Partii i jednego Prezydium Miejskiej Rady Narodowej ku szczęściu mas pracujących, ku lepszym promiennym dniom, którym na imię Socjalizm. 

Podobne w duchu deklaracje złożyli sportowcy zrzeszeni w szeregach Związkowego Klubu Sportowego Stal. Po odśpiewaniu Międzynarodówki udano się pod pomnik Wdzięczności Armii Czerwonej, gdzie złożono wieńce. 

Przytoczona powyżej relacja prasowa była obszerna, jednak uwadze wnikliwego Czytelnika na pewno nie uszło, że wbrew szumnym zapowiedziom z okazji połączenia oddano tylko jeden most, a nie, jak zapowiadano, dwa. 

Ciekawie się też potoczyła sprawa szeroko anonsowanej budowy nowej nitki tramwajowej do Białej. Nowa linia tramwajowa o długości 2,9 kilometra powstała jeszcze w tym samym roku, ale nie w Białej, tylko w Bielsku. Linia nr 2 szła wzdłuż ulicy Piastowskiej i łączyła dworzec kolejowy z Hulanką, szerzej napiszemy o niej w kolejnym odcinku.   

W prasie centralnej niestety pojawia się tylko raz jeden niewielka trzyzdaniowa notka wspominająca o połączeniu Bielska i Białej. Informację taką zamieszcza Trybuna Ludu nr 23 z 23 stycznia 1951 r. na stronie drugiej. 

Bielsko i Biała 75 lat razem - cz. 2

 

Bielsko i Biała stały się jednym miastem po decyzji, która zapadła w Warszawie. Ojcami chrzestnymi połączenia zostali prezydent Rzeczypospolitej Bolesław Bierut i prezes Rady Ministrów Józef Cyrankiewicz.

87. posiedzenie Sejmu Ustawodawczego RP, które odbyło się 30 grudnia 1950 roku, zasadniczo zmieniło sytuację dwóch ośrodków miejskich na południu Polski - Bielska i Białej. Na posiedzeniu tym, prowadzonym przez wicemarszałka Barcikowskiego, przyjęto prowizorium budżetowe na rok przyszły oraz dokonano formalnego włączenia Białej do województwa katowickiego. 

Prasa relacjonowała: Poseł Dąbrowicz (PZPR) złożył sprawozdanie Komisji Prawniczej i Regulaminowej o rządowym projekcie ustawy o zmianie granic województwa krakowskiego i katowickiego. Mówca podkreślił, że dotychczasowe granice tych województw oddzielały miasta Bielsko i Biała, które stanowią jeden organizm miejski i są związane gospodarczo z Katowicami i zagłębiem węglowym Śląska. Projektowana obecnie ustawa usuwa ten stan rzeczy, włączając miasto Biała do woj. katowickiego. W drugim i trzecim czytaniu Izba uchwaliła ustawę jednomyślnie. 

Stosowne rozporządzenie dotyczące wprowadzenia uchwały i zmian administracyjnych w regionie podpisali prezydent Bolesław Bierut i prezes Rady Ministrów Józef Cyrankiewicz. Nie dotyczyły one tylko Bielska i Białej, ale i gmin Biała, Bestwina, Bystra-Wilkowice oraz Szczyrk, które również zostały włączone do powiatu bielskiego i województwa katowickiego. 

O tym wydarzeniu, jakże ważnym dla Podbeskidzia, na próżno jednak szukać informacji w gazetach centralnych i lokalnych. W tym samym bowiem czasie Rada Ministrów podjęła decyzję, która odwróciła uwagę od uchwały sejmowej. Tym hitem była obniżka cen niektórych artykułów pierwszej potrzeby. Ze względu na obniżkę kosztów własnych produktów i dalszego ograniczenia elementów kapitalistycznych od 1 stycznia 1951 roku ceny mięsa wieprzowego spadły o 10%, mydła do prania o 10%, żarówek o 20%, a szkła okiennego aż o 37%!

Zjednoczeniowe jaskółki

Pierwszy duży artykuł o zjednoczeniu Bielska i Białej pojawił się w Trybunie Robotniczej 5 stycznia. Utrzymany był w podniosłym nastroju i podkreślał, że zjednoczenie kończy ponad 30-letni spór o to, czy związek dwóch miast ma administracyjnie należeć do województwa krakowskiego czy katowickiego. Był opatrzony wymownym podtytułem: Zmiany terytorialne w związku z przyłączeniem Białej do Bielska. Warto zwrócić na niego uwagę, bowiem powtarzane w nim często słowo przyłączenie - a nie połączenie - drażniło Bialan, którzy czuli się przedmiotem, a nie podmiotem tych wydarzeń. Efektem są słowne przepychanki i nieliczne protesty...

Publicysta pisał: Miasto Biała liczy około 26.000 mieszkańców, zatem wraz z Bielskiem stanowi ono jedno miasto ponad 60-tysięczne. Ogółem do województwa katowickiego przyłączone zostaje około 70.000 ludności. Wszystkie przyłączone miejscowości są organicznie związane z Bielskiem, obsługiwane przez miejską komunikację samochodową z Bielska i w przyszłości - prawem normalnego rozwoju - stanowić z nim będą jedno miasto – wielkie Bielsko. 

Piszący pewnie nie zdawał sobie sprawy, że tym ostatnim zdaniem wkłada kij w mrowisko, podnosi emocje i rozpala lokalne animozje. 

Zjednoczenie tuż, tuż, a wskazówek nie ma... 

12 stycznia 1951 roku Trybuna Robotnicza donosiła z lekkim niepokojem: Prezydia MRN obu miast w oczekiwaniu instrukcji władz nadrzędnych dokonały szeregu prac przygotowawczych. 

W obszernym artykule podsumowano prace przy organizacji uroczystości połączenia. Korespondent gazety apelował, by odpowiednie wskazówki dla miejscowych władz spłynęły jak najszybciej z Warszawy. 

Decyzja ta winna być możliwie krótkim czasie zrealizowana w terenie przez dokonanie odpowiednich zabiegów natury gospodarczej i administracyjnej. Jak wynika z informacji uzyskanych od władz miejscowych, zagadnienie to czeka jeszcze swojego rozwiązania - podkreślał korespondent i w drugiej połowie artykułu chwalił: W pracach przygotowawczych nie zaniedbano również kwestii kadr administracyjnych. Prezydia obu Rad Narodowych porozumiały się co do tego, ażeby zapewnić udział w administrowaniu zjednoczonym miastem najlepszych i wypróbowanych pracowników miasta Białej i Bielska. 

Biała daje poważny wkład w zakresie gospodarczym. Zwraca uwagę fakt istnienia tutaj Miejskiego Przedsiębiorstwa Remontowo-Budowlanego, posiadającego dobre kadry techniczne, obok nieco słabszego wyposażenia. Dzięki dokonanemu już połączeniu z bielskim przedsiębiorstwem Remontowo-Budowlanym stworzona została poważna jednostka gospodarcza. Do wkładu ze strony Białej, który pozytywnie wpłynie na poprawę komunalnych warunków bytu świata pracy, należy fakt zorganizowania przez bialski Zarząd Nieruchomości Miejskich komitetów blokowych. Zadaniem tych komitetów jest regulowanie wszelkich opłat i załatwianie sporów między lokatorami. Za przykładem Białej powstaną takie komitety w Bielsku w I kwartale br.

Po tych kilku pozytywnych zdaniach w kierunku Białej, redaktor powrócił do tradycyjnego tonu płynącego z Katowic:

W r. 1950 (jeszcze przed oficjalnym połączeniem miast) szereg instytucji miejskich przejął w swoim zakresie opiekę nad Białą. Miejski Handel Detaliczny, zorganizowany w Bielsku, od maja 1950 r. pracuje także dla Białej, Zakład Oczyszczania Miasta przejął opiekę nad czystością Białej w dniu 1.12.1950 r. Gazownia bielska — podobnie jak i Zakłady Wodociągowe — od dawna zaopatrują również Białą. (…) 

W przyszłym tygodniu odbędzie się w Komitecie Miejskim PZPR w Bielsku specjalna narada aktywu gospodarczego, celem rozważenia sposobu skoordynowania pracy bielsko-bialskiego przemysłu wełnianego i metalowego. Na konferencji tej wyznaczone zostaną dla przedsiębiorstw przemysłowych nowe drogi wspólnej walki o wykonanie ważnych zadań Planu Sześcioletniego.

Akcja połączeniowa ujawniła szereg zagadnień, które muszą być w najbliższym czasie rozwiązane, i tak palącym jest: zadanie zaopatrzenia miasta w wodę, rozwiązanie zagadnienia kanalizacji, wykończenie w Białej pracy nad siecią elektryczną, remont nawierzchni dróg, które w Białej znajdują się w opłakanym stanie, ukończenie budowy gmachu Szkoły Podstawowej w Białej przy ul. Limanowskiego, pomoc dla bialskiego Ośrodka Zdrowia w Rynku, który znajduje się w trakcie przebudowy, uregulowanie kwestii bezpieczeństwa, ruchu na ulicy Zwycięstwa. I wiele jeszcze innych pilnych spraw.

Symbolicznym aktem, przygotowywanym przez władze miejskie Bielska i Białej na dzień oficjalnego połączenia miast, jest ukończenie budowy 2 mostów na rzece Białej przy ul. Leszczyńskiej i ul. Mostowej, które mają być oddane do użytku mieszkańców w czasie samej uroczystości.

Sprawa połączenia miast z każdym dniem nabierała tempa oraz znaczenia politycznego. Lokalne władze zwijały się jak w ukropie, czując na sobie wnikliwe spojrzenie władz zwierzchnich. Tym bardziej, że w sprawy zaangażował się osobiście tow. Ziętek i to on 13 stycznia po raz kolejny dokonał lustracji przygotowań wspólnie z sekretarzem Prezydium WRN Babczykiem i delegacją komitetu wojewódzkiego PZPR. Wizytujący ocenili stan przygotowań jako zadawalający i z satysfakcją przyjęli informacje, że oba zapowiadane mosty będą gotowe na oficjalne otwarcie. 

Cdn….

Porterówka Debiutem roku

 Browar Miejski na stałe wpisał się w krajobraz Bielska-Białej. Jego produkty rozsławiają nasze miasto, zdobywając różne wyróżnienia i nagrody. Ostatnio branża alkoholowa doceniła najnowszy wyrób BM - Porterówka 35% otrzymała Medal Debiut roku w kategorii likier piwny. 

Branża spirytusowa po raz kolejny poddawała ocenie najciekawsze polskie produkty roku 2025 – wódki, likiery, nalewki, okowity, whisky, rumy, giny. Pod uwagę branych było 551 różnych alkoholi. Jak informuje portal spirit.com.pl, Medalem Debiut roku honorujemy to, co innowacyjne, wyjątkowe i najwyższej jakości w swojej kategorii. 

Medal w kategorii likier piwny otrzymała Porterówka 35% - wyrób Browaru Miejskiego w Bielsko-Białej. W opisie produktu czytamy: Połączenie własnej piwowicy, piwa porter, leżakowane z dodatkiem miodu, cukru trzcinowego, rodzynek, wanilii i ziaren kawy. Bardzo przyjemny deserowy, bakaliowy aromat, z nutami czekolady, kakao, kawy. W smaku i słodycz słodu oraz miodu, i goryczka, świetnie zbalansowana, dużo piwnych nut. Finisz bardzo długi i intensywnie chmielony, jeszcze zielone koszyczki chmielu, miód spadziowy, nuty leśnego igliwia, słodycz rodzynek, ale takich jeszcze nie wysuszonych, tokajskiego wina, a potem wraca goryczka piwna, chmieli lekko, kawa na samym końcu. Wybitna porterówka.

Warto przypomnieć, że wyrobów Browaru Miejskiego można skosztować w Restauracji Browar Miejski, zlokalizowanej na Starówce w odrestaurowanej, zabytkowej kamienicy, przy ulicy o dużych tradycjach piwowarskich. 

W wystroju lokalu zawarte są elementy historii bielskiego browarnictwa. To miejsce, które łączy w sobie cechy zakładu piwowarskiego z lokalem gastronomicznym wplecione w klimat i historię miasta. Klienci mogą tutaj nie tylko zobaczyć cały proces produkcji piwa Bielitzer, począwszy od warzenia słodu w efektownej, pokrytej miedzią kadzi warzelnej, aż po fermentację i leżakowanie, ale również delektować się smakiem świeżego piwa, podawanego do serwowanych przez kucharza regionalnych potraw.