Dziedzictwo Karla Allegriego w Bielsku

Andrzej Czauderna z Bielsko‑Bialskiego Towarzystwa Historycznego 12 marca w Książnicy Beskidzkiej przypomniał postać Karla Allegriego. Spotkanie w cyklu Historycznych Czwartków nosiło tytuł Karl Allegri – duży wkład w Mały Wiedeń, otworzył je wiceprezes BBTH Wojciech Kominiak.

- Bielsko po raz pierwszy zostało nazwane Małym Wiedniem w styczniu 1857 r. w tygodniku Bielitzer Wochenblatt; wydawcą pisma był Ludwig Zamarski, m.in. założyciel pierwszej w Bielsku księgarni. Ta nazwa była synonimem rozwoju, postępu, aktywności społecznej w zakresie gospodarki, kultury i funkcjonowania miasta - mówił Andrzej Czauderna.

Licznie zgromadzonej publiczności przypomniał zasługi i dziedzictwo Karla Allegriego w Bielsku. Mówił o założeniu przez niego pierwszej w mieście kawiarni wiedeńskiej - Cafe de L'Europe, o udziale – w charakterze eksperta teatralnego - w pracach Komitetu Budowy Teatru w latach 1888‑1890; o działalności społecznej i pozyskiwaniu funduszy na pomoc sierotom i budowę sierocińców dla stowarzyszeń izraelickiego, ewangelickiego i katolickiego. Allegri działał także na rzecz rozbudowy kościoła św. Mikołaja.

Wiedeński zwyczaj odwiedzania kawiarni po obiedzie ma coraz więcej zagorzałych zwolenników – pisał pod koniec stycznia 1857 roku wspomniany tygodnik Bielitzer Wochenblatt. To kolejny,  niewielki element dokumentujący tworzenie się małego Wiednia w Bielsku. 

Wielka Wojna na skraju Galicji

W Zamku Sułkowskich - głównej siedzibie Muzeum Historycznego w Bielsku‑Białej - 5 marca dr Piotr Szczepaniak przedstawiał swoją książkę pt. Wielka Wojna na skraju Galicji. Powiat żywiecki i jego mieszkańcy w czasie I wojny światowej.

 Książka, opisująca życie społeczne, politykę i działania militarne na Żywiecczyźnie w latach wielkiej wojny, powstała na podstawie wyróżnionej dysertacji doktorskiej. Autor pracował nad nią w latach 2017‑2023.

Swoje zainteresowanie okresem I wojny światowej Piotr Szczepaniak wywodzi z dzieciństwa: 

- Już jako małe dziecko miałem styczność z tym tematem, bo zawsze gdzieś w pobliżu mnie było takie szczególne zdjęcie z 1915 roku, przedstawiające brata mojej prababci, który z tej wojny nie wrócił. Zawsze też interesowałem się tematami okołomilitarnymi i lokalną historią. Już mając 6 lat zacząłem zbierać pamiątki związane z tematem. To się tak rozwijało, aż trafiłem na studia do Instytutu Historii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, pod skrzydła profesora Dariusza Nawrota, i tam te moje zainteresowania przekuły się w działania naukowe – opowiadał autor.

Książka jest wielopłaszczyznowa. 

- To przede wszystkim monografia dziejów Żywiecczyzny w czasie pierwszej wojny światowej, ale też nieco historii rodzinnej każdego z mieszkańców. Bo po kilku pokoleniach, które przeminęły od czasu wojny, nie ma chyba statystycznie możliwości, żeby trafił się ktoś, kto nie jest z tym tematem powiązany, chociażby w ten sposób, że ma w drzewie genealogicznym kogoś, kto w tym czasie służył w armii austriackiej czy w Legionach Polskich - wyjaśniał Piotr Szczepaniak.

Warto przypomnieć, że działania zbrojne w czasie I wojny światowej szczęśliwie nie dotarły na terytorium powiatu żywieckiego ani do Bielska i Białej. Mimo to jednak wojna wywarła olbrzymi wpływ na wszelkie sfery życia mieszkańców tego regionu.

 Książka Wielka Wojna na skraju Galicji. Powiat żywiecki i jego mieszkańcy w czasie I wojny światowej jest doskonałą bazą do historycznych porównań pomiędzy powiatami żywieckim i bialskim, nie mówiąc już o powiecie bielskim. Dzieli je niewielka odległość geograficzna, ale momentami prawdziwa przepaść, gdy chodzi o stosunki społeczne, polityczne, narodowe, a nawet mentalność ludzi żyjących tutaj w czasie I wojny światowej. 

Karl Allegri i jego ślady

 Książnica Beskidzka i Bielsko‑Bialskie Towarzystwo Historyczne zapraszają 12 marca na godzinę 17.00 na wykład z cyklu Historyczny czwartek. Wykład pt. Karl Allegri – duży wkład w Mały Wiedeń wygłosi Andrzej Czauderna.

Jeżeli zastanawiacie się państwo, co łączy bielską Patrię, Teatr Polski i Katedrę św. Mikołaja, wybierzcie się na kolejny Historyczny Czwartek do Książnicy Beskidzkiej. Andrzej Czauderna przypomni postać Karla Allegriego, twórcy pierwszej w naszym mieście kawiarni wiedeńskiej.

 - Prześledzimy losy lokalu, który duża część Bielszczan pamięta jako kultową Patrię. Przed Bielską Zadymką Jazzową, dzięki której wnętrza Patrii znów ożyją, warto przypomnieć sobie lata świetności tego miejsca. Marzec nie może obejść się bez tematów kobiecych, zatem ich też na spotkaniu nie zabraknie. Będzie okazja do refleksji nad zmieniającą się rolą kobiet w społeczeństwie na przestrzeni epok. W kontekście Polskiej Stolicy Kultury, sięgniemy do czasów i okoliczności, kiedy nad Białą oprócz fabrykanckich fortun rozkwitało życie spod znaku Apollina i jego Muz. Dowiemy się, kto i kiedy wymyślił nasz Mały Wiedeń - zapowiada Andrzej Czauderna. 

 Na spotkaniu będzie też mowa o tym, jakie efekty daje połączenie dobroczynności, sztuki i tolerancyjnej współpracy. To opowieść z pogranicza obyczajów, architektury, kultury i historii - o tym, czym żyło Bielsko ponad sto lat temu. Polecam i zapraszam!